About this quiz
23 questions covering every section of the note on Nepali spelling: word sources, hrasva-dirgha, sha-shha-sa, ba-va, panchham varna and bindu, halanta, joining and separating words, and common mistakes.
This Lok Sewa practice set has 23 multiple-choice questions (Subject: Nepali · For: Kharidar, Nayab Subba, Section Officer · Level: Medium). Take the quiz above first; after that, use the study list below to revise every question with its correct answer and a short explanation.
Study list: all 23 questions with answers and explanations
संस्कृतबाट रूप फेरिएर नेपालीमा आएका शब्दलाई के भनिन्छ?
- A) तत्सम
- B) तद्भव ✔
- C) आगन्तुक
- D) देशज
Why: संस्कृत शब्द रूप बदलिएर आएको भए तद्भव हुन्छ, जस्तै विवाहबाट बिहे र हस्तबाट हात।
तलका मध्ये कुन शब्द आगन्तुक हो?
- A) किताब ✔
- B) विद्या
- C) हात
- D) नीति
Why: किताब अरबी-फारसीबाट आएको आगन्तुक शब्द हो; विद्या र नीति तत्सम, हात तद्भव हो।
तत्सम शब्दको ह्रस्व-दीर्घ कुन आधारमा लेखिन्छ?
- A) नेपाली उच्चारणअनुसार
- B) अङ्ग्रेजी हिज्जेअनुसार
- C) सधैँ दीर्घ लेखेर
- D) संस्कृतको मूल रूपअनुसार ✔
Why: तत्सम शब्दको हिज्जे संस्कृतकै मूल रूपअनुसार राखिन्छ, जस्तै कवि, नीति, गुरु, पूर्ण।
तलका मध्ये कुन विकल्पका दुवै शब्द शुद्ध छन्?
- A) हामि र तिमि
- B) छोरि र बहिनि
- C) हामी र छोरी ✔
- D) तिमि र छोरी
Why: सर्वनाम र स्त्रीलिङ्गी नामको अन्त्यमा दीर्घ ई लेखिन्छ, त्यसैले हामी र छोरी शुद्ध हुन्।
पनि, अनि, फेरि, पछि जस्ता अव्ययको अन्त्यमा कस्तो इ लेखिन्छ?
- A) ह्रस्व इ ✔
- B) दीर्घ ई
- C) कहिले ह्रस्व कहिले दीर्घ
- D) इ नलेखी ए लेखिन्छ
Why: यस्ता अव्ययको अन्त्यमा ह्रस्व इ लेख्ने नियम छ।
धातुमा आउने इ र उ सम्बन्धी शुद्ध रूप कुन हो?
- A) पीउनु
- B) दिनु ✔
- C) रूनु
- D) बूझ्नु
Why: नेपाली धातुका इ र उ ह्रस्व लेखिन्छन्, त्यसैले दिनु शुद्ध हो; पिउनु, रुनु, बुझ्नु पनि ह्रस्व हुन्छन्।
मन्त्री शब्द समासको पहिलो पद बन्दा शुद्ध रूप कुन हुन्छ?
- A) मन्त्रीपरिषद्
- B) मन्त्रीपरिषद
- C) मन्त्रिपरीषद्
- D) मन्त्रिपरिषद् ✔
Why: ई अन्त्य भएका मन्त्री जस्ता तत्सम शब्द समासको पूर्वपदमा ह्रस्व हुन्छन्, त्यसैले मन्त्रिपरिषद् शुद्ध हो।
इक प्रत्यय लागेको कुन शब्द शुद्ध छ?
- A) सामाजीक
- B) धार्मीक
- C) आर्थिक ✔
- D) समाजिक
Why: इक प्रत्ययमा ह्रस्व इ हुन्छ र आदि स्वरको वृद्धि पनि हुन्छ, त्यसैले आर्थिक शुद्ध हो।
तद्भव र आगन्तुक शब्दमा श, ष र स मध्ये प्रायः कुन वर्ण लेखिन्छ?
- A) श
- B) ष
- C) श र ष दुवै
- D) स ✔
Why: श र ष मुख्य रूपमा तत्सम शब्दमा आउँछन्; तद्भव र आगन्तुकमा प्रायः स लेखिन्छ, जस्तै सहर, सुरु।
च वर्गसँग संयुक्त भएर आउने शुद्ध शब्द कुन हो?
- A) निश्चय ✔
- B) निस्चय
- C) निष्चय
- D) निसचय
Why: च वर्गसँग संयुक्त हुँदा श आउँछ, त्यसैले निश्चय शुद्ध हो।
ट वर्गसँग संयुक्त भएको शुद्ध शब्द कुन हो?
- A) कस्ट
- B) कश्ट
- C) कष्ट ✔
- D) कसट
Why: ट र ठ सँग संयुक्त हुँदा ष आउँछ, जस्तै कष्ट, दृष्टि, पृष्ठ।
विवाह र बिहे शब्दमा व र ब फरक हुनुको कारण के हो?
- A) दुवै आगन्तुक शब्द भएकाले
- B) विवाह तत्सम र बिहे तद्भव भएकाले ✔
- C) दुवै तत्सम शब्द भएकाले
- D) बिहे अङ्ग्रेजीबाट आएकाले
Why: तत्सममा मूलअनुसार व रहन्छ तर तद्भवमा प्रायः ब लेखिन्छ।
तद्भव शब्दको शुद्ध हिज्जे कुन हो?
- A) वाटो
- B) वत्ती
- C) विहान
- D) बाटो ✔
Why: तद्भव शब्दमा प्रायः ब लेखिन्छ, त्यसैले बाटो, बत्ती, बिहान शुद्ध हुन्।
क वर्गको व्यञ्जन अगाडि तत्सम शब्दमा कुन पञ्चम वर्ण लेखिन्छ?
- A) ङ ✔
- B) ञ
- C) ण
- D) म
Why: क वर्गको पञ्चम वर्ण ङ हो, जस्तै अङ्क, अङ्ग, शङ्ख।
तत्सम शब्दमा कुन वर्ण अगाडि नासिक्य ध्वनि आउँदा शिरबिन्दु लेखिन्छ?
- A) क र ग
- B) च र ज
- C) स र ह ✔
- D) प र ब
Why: य, र, ल, व, श, ष, स, ह अगाडि शिरबिन्दु लेखिन्छ, जस्तै संसार, सिंह।
अनुनासिक उच्चारण हुने कुन तद्भव शब्द चन्द्रबिन्दुसहित शुद्ध लेखिएको छ?
- A) आखा
- B) गाउँ ✔
- C) ठाउ
- D) बास (बाँसको अर्थमा)
Why: अनुनासिक स्वर भएका तद्भव शब्दमा चन्द्रबिन्दु लाग्छ, जस्तै गाउँ, आँखा, ठाउँ, बाँस।
तलका मध्ये कुन शब्दको अन्त्यमा हलन्त लेख्नुपर्छ?
- A) कलम
- B) बाटो
- C) घर
- D) विद्वान् ✔
Why: व्यञ्जनान्त उच्चारण हुने विद्वान् जस्ता तत्सम शब्दको अन्त्यमा हलन्त लाग्छ; कलम, बाटो, घर जस्ता नाम अजन्त लेखिन्छन्।
कुन क्रियापद हलन्तसहित शुद्ध छ?
- A) गर्छन् ✔
- B) गर्छन
- C) गर्छ्न
- D) गर्छ्न्
Why: क्रियापदको अन्त्यमा व्यञ्जनान्त उच्चारण भए हलन्त लाग्छ, त्यसैले गर्छन् शुद्ध हो।
विभक्ति र नामयोगीको प्रयोगमा शुद्ध रूप कुन हो?
- A) राम ले घर भित्र
- B) रामले घरभित्र ✔
- C) राम ले घरभित्र
- D) रामले घर भित्र
Why: विभक्ति र नामयोगी दुवै नाम वा सर्वनामसँग जोडेर लेखिन्छन्।
न मा टुङ्गिने क्रियापछि सहायक क्रिया लेख्ने शुद्ध तरिका कुन हो?
- A) पढ्नसक्छ
- B) पढ्नु सक्छ
- C) पढ्न सक्छ ✔
- D) पढ्न्सक्छ
Why: न मा टुङ्गिने क्रियापछि आउने सहायक क्रिया छुट्टै लेखिन्छ, जस्तै पढ्न सक्छ, जान लाग्यो।
निषेधार्थी न र बहुवचन बोधक हरूको शुद्ध प्रयोग कुन हो?
- A) न गर र केटा हरू
- B) नगर र केटा हरू
- C) न गर र केटाहरू
- D) नगर र केटाहरू ✔
Why: निषेधार्थी न क्रियासँग र हरू नामसँग जोडेर लेखिन्छन्।
अति र अधिक मिलेर बन्ने शुद्ध शब्द कुन हो?
- A) अत्याधिक
- B) अत्यधिक ✔
- C) अतिअधिक्
- D) अत्यादिक
Why: अति र अधिकको सन्धिमा इ य् मा बदलिन्छ र अत्यधिक बन्छ; अत्याधिक अशुद्ध हो।
तलका मध्ये कुन शब्द शुद्ध छ?
- A) महत्व
- B) उपरोक्त
- C) अन्तराष्ट्रिय
- D) महत्त्व ✔
Why: महत् र त्व मिलेर महत्त्व बन्छ; शुद्ध रूप उपर्युक्त र अन्तर्राष्ट्रिय हुन्।