About this quiz
24 questions covering every section of the note on sandhi: its meaning and types, the five kinds of vowel sandhi, consonant sandhi, visarga sandhi and sandhi vichchhed.
This Lok Sewa practice set has 24 multiple-choice questions (Subject: Nepali · For: Kharidar, Nayab Subba, Section Officer · Level: Medium). Take the quiz above first; after that, use the study list below to revise every question with its correct answer and a short explanation.
Study list: all 24 questions with answers and explanations
सन्धि भनेको के हो?
- A) दुई वा बढी पदको मेलबाट नयाँ पद बन्ने प्रक्रिया
- B) नजिक आएका दुई वर्णबीच हुने ध्वनिगत मेल वा परिवर्तन ✔
- C) वाक्यका पदहरूको क्रम मिलाउने काम
- D) शब्दमा उपसर्ग मात्र जोड्ने प्रक्रिया
Why: सन्धि वर्णको मेल हो; पदको मेल भने समास हो।
तत्सम शब्दमा हुने सन्धिका तीन प्रकार कुन हुन्?
- A) दीर्घ, गुण र वृद्धि
- B) तत्पुरुष, द्वन्द्व र बहुव्रीहि
- C) स्वर, व्यञ्जन र विसर्ग ✔
- D) यण्, अयादि र विसर्ग
Why: सन्धिलाई सामान्यतया स्वर, व्यञ्जन र विसर्ग सन्धिमा बाँडिन्छ; दीर्घ, गुण आदि स्वर सन्धिका भेद हुन्।
सन्धिमा कुन दुई वर्ण मिल्छन्?
- A) पहिलो शब्दको पहिलो र दोस्रो शब्दको अन्तिम वर्ण
- B) दुवै शब्दका पहिला वर्ण
- C) दुवै शब्दका अन्तिम वर्ण
- D) पहिलो शब्दको अन्तिम र दोस्रो शब्दको पहिलो वर्ण ✔
Why: सन्धि मिलनबिन्दुमा हुन्छ, अर्थात् पहिलो शब्दको अन्तिम र दोस्रो शब्दको पहिलो वर्णबीच।
रवि र इन्द्र मिलेर बन्ने शुद्ध शब्द कुन हो?
- A) रवीन्द्र ✔
- B) रविन्द्र
- C) रवेन्द्र
- D) रव्यिन्द्र
Why: इ र इ सवर्ण स्वर भएकाले दीर्घ सन्धि भई ई हुन्छ, त्यसैले रवीन्द्र बन्छ।
गुरूपदेश शब्दमा कुन सन्धि छ?
- A) गुण
- B) दीर्घ ✔
- C) यण्
- D) वृद्धि
Why: गुरु र उपदेशमा उ र उ मिलेर दीर्घ ऊ भएको छ, त्यसैले दीर्घ सन्धि हो।
अ वा आ पछि उ वा ऊ आउँदा गुण सन्धिमा के हुन्छ?
- A) औ
- B) व्
- C) ओ ✔
- D) ऊ
Why: गुण सन्धिमा अ वा आ पछि उ वा ऊ आए ओ हुन्छ, जस्तै सूर्योदय, परोपकार।
महा र ऋषि मिलेर बन्ने शब्द कुन हो?
- A) महारिषि
- B) महऋषि
- C) मह्रषि
- D) महर्षि ✔
Why: अ वा आ पछि ऋ आए गुण सन्धिमा अर् हुन्छ, त्यसैले महर्षि बन्छ।
सदा र एव मिलेर बन्ने सदैव शब्दमा कुन सन्धि छ?
- A) वृद्धि ✔
- B) गुण
- C) अयादि
- D) दीर्घ
Why: आ पछि ए आउँदा ऐ भएको छ, यो वृद्धि सन्धि हो।
वन र ओषधि मिलेर बन्ने शुद्ध शब्द कुन हो?
- A) वनोषधि
- B) वनौषधि ✔
- C) वनवोषधि
- D) वनाओषधि
Why: अ पछि ओ आए वृद्धि सन्धिमा औ हुन्छ, त्यसैले वनौषधि शुद्ध हो।
इति र आदि मिलेर इत्यादि बन्नुमा कुन नियम लागेको छ?
- A) इ पछि भिन्न स्वर आएकाले इ को ठाउँमा य् भएको ✔
- B) इ र आ मिलेर दीर्घ भएको
- C) आ पछि इ आएकाले ए भएको
- D) विसर्ग र् मा बदलिएको
Why: इ पछि भिन्न स्वर आ आएकाले यण् सन्धिमा इ य् बनेको हो।
सु र आगत मिलेर बन्ने स्वागत शब्दमा कुन सन्धि छ?
- A) गुण
- B) अयादि
- C) दीर्घ
- D) यण् ✔
Why: उ पछि भिन्न स्वर आ आएकाले उ व् मा बदलिएको छ, यो यण् सन्धि हो।
पो र अन मिलेर पवन बन्नुमा कुन परिवर्तन भएको छ?
- A) ओ बाट अव् ✔
- B) ओ बाट औ
- C) ए बाट अय्
- D) औ बाट आव्
Why: अयादि सन्धिमा ओ पछि स्वर आए ओ को ठाउँमा अव् हुन्छ।
नायक शब्दको सन्धि विच्छेद कुन हो?
- A) ना + यक
- B) नाय + अक
- C) नै + अक ✔
- D) ने + अक
Why: ऐ पछि अ आउँदा अयादि सन्धिमा आय् हुन्छ, त्यसैले नै + अक = नायक।
जगत् र ईश मिलेर जगदीश बन्नुमा कुन नियम लागेको छ?
- A) त् पछि स्वर आएकाले त् तेस्रो वर्ण द् भएको ✔
- B) त् पछि ईश आएकाले त् लोप भएको
- C) ई र अ मिलेर दीर्घ भएको
- D) विसर्ग र् भएको
Why: वर्गको पहिलो वर्णपछि स्वर वा घोष वर्ण आए सोही वर्गको तेस्रो वर्ण हुन्छ।
उत् र नति मिलेर बन्ने शुद्ध शब्द कुन हो?
- A) उत्नति
- B) उद्नति
- C) उतनति
- D) उन्नति ✔
Why: पहिलो वर्णपछि न आए सोही वर्गको पञ्चम वर्ण हुन्छ, त्यसैले त् न् भई उन्नति बन्छ।
उत् र हार मिलेर बन्ने शब्द कुन हो?
- A) उत्हार
- B) उद्धार ✔
- C) उद्हार
- D) उत्धार
Why: त् पछि ह आए त् द् र ह ध भई उद्धार बन्छ।
सम् र सार मिलेर संसार बन्दा म् किन शिरबिन्दु भयो?
- A) पछि क वर्ग आएकाले
- B) पछि प वर्ग आएकाले
- C) पछि स आएकाले ✔
- D) पछि स्वर आएकाले
Why: म् पछि य, र, ल, व, श, ष, स, ह आए शिरबिन्दु हुन्छ।
वि र छेद मिलेर बन्ने शुद्ध शब्द कुन हो?
- A) विच्छेद ✔
- B) विछेद
- C) विक्षेद
- D) विच्चेद
Why: स्वरपछि छ आए च्छ हुन्छ, त्यसैले विच्छेद शुद्ध हो।
मनः र बल मिलेर मनोबल बन्नुमा कुन नियम लागेको छ?
- A) विसर्ग र् भएको
- B) विसर्ग स् भएको
- C) विसर्ग लोप भई अघिको स्वर दीर्घ भएको
- D) अ पछिको विसर्ग घोष वर्णअघि आएकाले अः ओ भएको ✔
Why: विसर्गअघि अ र पछि घोष व्यञ्जन आए अः को ठाउँमा ओ हुन्छ।
निः र आशा मिलेर बन्ने शब्द कुन हो?
- A) निराशा ✔
- B) नीराशा
- C) निश्आशा
- D) नोआशा
Why: विसर्गअघि इ र पछि स्वर आएकाले विसर्ग र् भई निराशा बन्छ।
निः र रस मिलेर बन्ने शुद्ध शब्द कुन हो?
- A) निरस
- B) निर्रस
- C) नीरस ✔
- D) निष्रस
Why: निः पछि र आए विसर्ग हट्छ र अघिको इ दीर्घ ई हुन्छ, त्यसैले नीरस शुद्ध हो।
निः र कपट मिलेर बन्ने शब्दमा विसर्ग कुन वर्णमा बदलिन्छ?
- A) श्
- B) ष् ✔
- C) र्
- D) स्
Why: इ वा उ पछिको विसर्गपछि क, ख, प वा फ आए ष् हुन्छ, त्यसैले निष्कपट बन्छ।
लोकोक्ति शब्दको शुद्ध सन्धि विच्छेद कुन हो?
- A) लोको + क्ति
- B) लोक + ओक्ति
- C) लोकः + उक्ति
- D) लोक + उक्ति ✔
Why: अ पछि उ आएकाले गुण सन्धिमा ओ भएको हो, त्यसैले लोक + उक्ति शुद्ध विच्छेद हो।
नमस्ते शब्दमा कुन सन्धि छ?
- A) अयादि
- B) विसर्ग ✔
- C) यण्
- D) दीर्घ
Why: नमः र ते मिल्दा विसर्ग त अघि स् मा बदलिएको छ, त्यसैले विसर्ग सन्धि हो।