About this quiz
24 questions covering every section of the note on vachya: its meaning, link with transitive and intransitive verbs, active, passive and impersonal voice, identification, rules of voice change and tense-wise examples.
This Lok Sewa practice set has 24 multiple-choice questions (Subject: Nepali · For: Kharidar, Nayab Subba, Section Officer · Level: Medium). Take the quiz above first; after that, use the study list below to revise every question with its correct answer and a short explanation.
Study list: all 24 questions with answers and explanations
वाच्य भनेको के हो?
- A) नाम वा सर्वनामको क्रियासँग हुने सम्बन्ध
- B) क्रियाले काम हुने समय जनाउने कोटि
- C) क्रियाले कर्ता, कर्म वा भावमध्ये कुनको प्रधानता बुझाउँछ भन्ने देखाउने रूप ✔
- D) दुई पद जोडेर एउटै पद बनाउने प्रक्रिया
Why: वाक्यमा कसको प्रधानता छ भन्ने देखाउने क्रियाको रूपलाई वाच्य भनिन्छ; समय जनाउने कोटि काल हो।
प्रधानताका आधारमा वाच्य कति किसिमका छन्?
- A) तीन ✔
- B) दुई
- C) चार
- D) छ
Why: कर्तृवाच्य, कर्मवाच्य र भाववाच्य गरी वाच्य तीन किसिमका छन्।
भाववाच्यमा कुन कुराको प्रधानता हुन्छ?
- A) कर्ताको
- B) कर्मको
- C) सम्बोधनको
- D) क्रियाले जनाउने काम वा अवस्थाको ✔
Why: भाववाच्यमा कर्ता वा कर्म होइन, क्रियाको भाव मुख्य हुन्छ।
तलका मध्ये अकर्मक क्रिया कुन हो?
- A) लेख्नु
- B) हाँस्नु ✔
- C) किन्नु
- D) बनाउनु
Why: हाँस्नुमा के वा कसलाई भन्ने प्रश्नको उत्तर आउँदैन, त्यसैले यो कर्म नचाहिने अकर्मक क्रिया हो।
कर्मवाच्य कस्तो क्रियाबाट मात्र बन्छ?
- A) सकर्मक क्रिया ✔
- B) अकर्मक क्रिया
- C) दुवै किसिमका क्रिया
- D) सहायक क्रिया
Why: कर्मवाच्यमा कर्मको प्रधानता हुने हुँदा कर्म भएको सकर्मक क्रियाबाट मात्र यो बन्छ।
सकर्मक र अकर्मक दुवै किसिमका क्रियामा बन्न सक्ने वाच्य कुन हो?
- A) कर्मवाच्य
- B) भाववाच्य
- C) कर्तृवाच्य ✔
- D) कुनै पनि होइन
Why: कर्तृवाच्य दुवैमा बन्छ, जस्तै हरि कथा पढ्छ (सकर्मक) र भाइ सुत्यो (अकर्मक)।
कर्तृवाच्यमा क्रिया कसका अनुसार चल्छ?
- A) कर्म अनुसार
- B) सधैँ अन्य पुरुष एकवचनमा
- C) अधिकरण अनुसार
- D) कर्ता अनुसार ✔
Why: कर्तृवाच्यमा क्रियाका लिङ्ग, वचन, पुरुष र आदर कर्ता अनुसार बदलिन्छन्।
केटाहरू मैदानमा दौडे। यो वाक्य कुन वाच्यमा छ?
- A) कर्मवाच्य
- B) कर्तृवाच्य ✔
- C) भाववाच्य
- D) यसमा वाच्य छैन
Why: कर्तामा बाट छैन, क्रियामा इ प्रत्यय छैन र क्रिया बहुवचन कर्ता अनुसार चलेको छ, त्यसैले यो कर्तृवाच्य हो।
कर्मवाच्यमा कर्तामा कुन विभक्ति लाग्छ?
- A) ले वा शून्य
- B) लाई
- C) बाट वा द्वारा ✔
- D) मा वा माथि
Why: कर्मवाच्य र भाववाच्य दुवैमा कर्तामा बाट वा द्वारा विभक्ति लाग्छ।
सरकारद्वारा नयाँ पुल बनाइयो। यो वाक्य कुन वाच्यमा छ?
- A) कर्मवाच्य ✔
- B) भाववाच्य
- C) कर्तृवाच्य
- D) सम्बोधन वाक्य
Why: बनाउनु सकर्मक क्रिया हो, कर्तामा द्वारा छ र धातुमा इ प्रत्यय लागेको छ, त्यसैले यो कर्मवाच्य हो।
विद्यार्थीबाट प्रश्नहरू सोधिए। यस वाक्यमा क्रिया बहुवचनमा हुनुको कारण के हो?
- A) कर्ता बहुवचन भएकाले
- B) कर्म बहुवचन भएकाले ✔
- C) भाववाच्यमा क्रिया सधैँ बहुवचन हुने भएकाले
- D) वाक्य भूतकालमा भएकाले
Why: कर्मवाच्यमा क्रिया कर्मको वचन अनुसार चल्छ; यहाँ कर्म प्रश्नहरू बहुवचन छ।
कर्ता नखुलाइएको तर पूरा अर्थ दिने कर्मवाच्य वाक्य कुन हो?
- A) म सडक बनाउँछु।
- B) भाइबाट सुतियो।
- C) मजदुरले सडक बनाए।
- D) सडक बनाइयो। ✔
Why: कर्मवाच्यमा कर्ता नखुलाए पनि वाक्य पूरा हुन्छ; सडक बनाइयो मा कर्म सडक प्रधान छ।
भाववाच्यको क्रिया सधैँ कुन रूपमा रहन्छ?
- A) प्रथम पुरुष, बहुवचन, स्त्रीलिङ्ग
- B) कर्ता अनुसार बदलिने रूप
- C) अन्य पुरुष, एकवचन, पुलिङ्ग ✔
- D) कर्म अनुसार बदलिने रूप
Why: भाववाच्यमा कर्ता बदलिए पनि क्रिया अन्य पुरुष, एकवचन र पुलिङ्गमै रहन्छ।
हामी हाँस्छौँ भन्ने वाक्यको भाववाच्य रूप कुन हो?
- A) हामीले हाँस्यौँ।
- B) हामीबाट हाँसिन्छौँ।
- C) हामीद्वारा हाँसिए।
- D) हामीबाट हाँसिन्छ। ✔
Why: भाववाच्यमा कर्तामा बाट लाग्छ, धातुमा इ थपिन्छ र क्रिया एकवचनमै रहन्छ, त्यसैले हामीबाट हाँसिन्छ।
बच्चाबाट रोइयो। यो वाक्य कुन वाच्यमा छ?
- A) भाववाच्य ✔
- B) कर्मवाच्य
- C) कर्तृवाच्य
- D) कर्म र भाव दुवै
Why: रुनु अकर्मक क्रिया हो, कर्तामा बाट र धातुमा इ प्रत्यय छ, त्यसैले यो भाववाच्य हो।
वाक्यको वाच्य छुट्याउँदा पहिलो चरणमा क्रियामा के हेर्नुपर्छ?
- A) क्रियाको अक्षर सङ्ख्या
- B) धातुपछि इ प्रत्यय छ कि छैन ✔
- C) क्रिया तत्सम हो कि होइन
- D) वाक्यमा सम्बोधन छ कि छैन
Why: इ प्रत्यय नभए प्रायः कर्तृवाच्य हुन्छ; भए सकर्मक कि अकर्मक हेरेर कर्मवाच्य वा भाववाच्य छुट्याइन्छ।
सीता पढिन्। यो वाक्य कुन वाच्यमा छ?
- A) कर्मवाच्य
- B) भाववाच्य
- C) वाच्य छुट्याउन सकिँदैन
- D) कर्तृवाच्य ✔
Why: इन् देखिए पनि यो अन्य पुरुष स्त्रीलिङ्गको भूतकालिक रूप हो; कर्तामा बाट छैन र क्रिया सीता अनुसार चलेको छ।
कर्तृवाच्यबाट कर्मवाच्य बनाउँदा कर्ममा लाई विभक्ति भए प्रायः के गरिन्छ?
- A) लाई को सट्टा बाट लगाइन्छ
- B) लाई दोहोर्याइन्छ
- C) लाई हटाइन्छ ✔
- D) लाई कर्तामा सारिन्छ
Why: कर्मवाच्यमा कर्म प्रायः शून्य विभक्तिमा हुन्छ, जस्तै प्रहरीबाट चोर समातियो।
प्रहरीले चोरलाई समात्यो भन्ने वाक्यको कर्मवाच्य रूप कुन हो?
- A) प्रहरीबाट चोर समातियो। ✔
- B) चोरले प्रहरीलाई समात्यो।
- C) प्रहरी चोर समात्छ।
- D) प्रहरीबाट समातिन्छ।
Why: कर्तामा बाट लगाई, कर्मको लाई हटाई र धातुमा इ थपेर प्रहरीबाट चोर समातियो बन्छ।
बनाउनु धातुमा इ प्रत्यय लाग्दा कुन रूप बन्छ?
- A) बनाउइन्छ
- B) बनाइन्छ ✔
- C) बनिन्छ
- D) बनाउन्छ
Why: आउ अन्त्य भएका धातुमा इ लाग्दा उ हट्छ: बनाउ + इ = बनाइन्छ।
मबाट चिठी लेखियो भन्ने वाक्यलाई कर्तृवाच्यमा बदल्दा कुन रूप सही हुन्छ?
- A) मैले चिठी लेखेँ। ✔
- B) मबाट चिठी लेखिन्छ।
- C) म चिठी लेखिन्छु।
- D) चिठीले मलाई लेख्यो।
Why: उल्टो परिवर्तनमा इ प्रत्यय हटाइन्छ, कर्तामा ले राखिन्छ र क्रिया कर्ता म अनुसार लेखेँ हुन्छ।
म चिठी लेख्दै छु भन्ने अपूर्ण वर्तमानको कर्मवाच्य रूप कुन हो?
- A) मबाट चिठी लेखियो।
- B) मबाट चिठी लेखिनेछ।
- C) मबाट चिठी लेखिएको थियो।
- D) मबाट चिठी लेखिँदै छ। ✔
Why: अपूर्ण वर्तमानको कर्मवाच्यमा धातुमा इ प्रत्यय र दै छ लागेर लेखिँदै छ बन्छ।
भाइ सुत्नेछ भन्ने वाक्यको भाववाच्य रूप कुन हो?
- A) भाइबाट सुतियो।
- B) भाइबाट सुतिनेछ। ✔
- C) भाइले सुत्नेछ।
- D) भाइबाट सुतिँदै छ।
Why: सामान्य भविष्यत्को भाववाच्यमा कर्तामा बाट लाग्छ र क्रिया सुतिनेछ हुन्छ।
मैले चिठी लेखेको थिएँ भन्ने पूर्ण भूतको कर्मवाच्य रूप कुन हो?
- A) मबाट चिठी लेखिएको छ।
- B) मबाट चिठी लेखिन्छ।
- C) मबाट चिठी लेखिएको थियो। ✔
- D) मबाट चिठी लेखिँदै थियो।
Why: पूर्ण भूतमा कर्मवाच्यको क्रिया लेखिएको थियो हुन्छ; लेखिएको छ पूर्ण वर्तमान हो।