लोक सेवा परीक्षाका लागि यस हप्ताका चार महत्त्वपूर्ण समाचार: सरकारी कार्यालयको जाडो समय (winter office hours), COP31 र नेपालको एजेन्डा, मौरिससँगको G2G श्रम सम्झौताको प्रगति, र अफ्रिकामा पहिलोपटक भइरहेको Youth Olympic Games। जानकारी २ नोभेम्बर २०२६ (२०८३ कात्तिक १६) सम्मको हो।
१. सरकारी कार्यालयको जाडो समय (Winter Office Hours)
| नयाँ समय | बिहान ९ देखि बेलुका ४ बजेसम्म (9 AM – 4 PM) |
| लागू अवधि | २०८३ कात्तिक १६ देखि माघ १५ (2 November 2026 – 29 January 2027) |
| अघिको समय | बिहान ९ देखि बेलुका ५ बजेसम्म |
| साप्ताहिक बिदा | शनिबार र आइतबार (हप्तामा ५ दिन काम) |
| सूचना | गृह मन्त्रालय (Ministry of Home Affairs), नेपाल राजपत्र (Nepal Gazette) |
जाडोमा दिन छोटो हुने भएकाले कार्यालय एक घण्टा छिटो बन्द हुने व्यवस्था गरिएको हो।
Sources: Khabarhub, Nepal News, ShareSansar.
२. COP31 र नेपालको एजेन्डा
| पूरा नाम | 31st UN Climate Change Conference (COP31) |
| स्थान र मिति | Antalya, Türkiye – 9 देखि 20 November 2026 |
| भूमिका बाँडफाँट | Türkiye आयोजक; वार्ता (negotiations) को नेतृत्व Australia ले गर्ने |
| नेपाली टोली | परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनालले नेतृत्व गर्ने अपेक्षा; मन्त्रिपरिषद्को औपचारिक निर्णय बाँकी (१ नोभेम्बरसम्म) |
नेपालले mountain agenda, climate finance, loss and damage र climate justice लाई प्राथमिकता दिने बताएको छ। हिमाल पग्लनु र समुद्र सतह बढ्नुलाई एउटै पर्यावरणीय चक्रको रूपमा जोडेर उठाउने नेपालको तयारी छ, जसका लागि परराष्ट्रमन्त्रीले “Sagarmatha to the Sea” साझेदारीको प्रस्ताव राखेका छन्। COP31 को तयारीस्वरूप भएको National Climate Summit 2026 मा नेपालको Mountain Strategy पनि सार्वजनिक गरिएको छ।
Sources: Republica, Ratopati, The Annapurna Express, The Kathmandu Post, Australian Foreign Minister’s release, Nepal News.
३. नेपाल–मौरिस G2G श्रम सम्झौता (Nepal–Mauritius G2G)
G2G (Government to Government) भनेको दुई सरकारबीचको व्यवस्थामार्फत कामदार पठाउने प्रक्रिया हो। मौरिसले नेपालको प्रस्ताव स्वीकार गर्दै Employer Pays सिद्धान्तअनुसार भर्ना खर्च रोजगारदाताले बेहोर्ने गरी अघि बढ्न सहमति जनाएको छ।
- २९ अक्टोबर २०२६: नयाँ दिल्लीस्थित मौरिसको उच्चायोगले नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयलाई पत्र लेखी संशोधित MoU मस्यौदा पठायो।
- ९ जुन २०२६: जेनेभामा नेपालका श्रममन्त्री रामजी यादव र मौरिसका श्रममन्त्री Reza Cassam Uteem बीच भेट भएको थियो।
- सम्भावित क्षेत्र: manufacturing, construction, agriculture, tourism र information technology।
- अवस्था: यो संशोधित मस्यौदाको चरण हो; MoU मा हस्ताक्षर हुन बाँकी छ।
Sources: OnlineKhabar, The Kathmandu Post, Nepal News.
४. Dakar 2026 Youth Olympic Games
| संस्करण | चौथो Summer Youth Olympic Games |
| मिति | 31 October – 13 November 2026 |
| आयोजक देश र स्थल | Senegal – Dakar, Diamniadio र Saly |
| विशेषता | अफ्रिकी भूमिमा हुने पहिलो Olympic खेल प्रतियोगिता |
| खेल | 25 खेल, करिब 2,700 युवा खेलाडी |
Sources: IOC Newsroom, Olympics.com, FEI, Africanews.
परीक्षामा सोधिन सक्ने प्रश्न (Quick Revision)
- सरकारी कार्यालयको जाडो समय कति हो? बिहान ९ देखि बेलुका ४ बजेसम्म।
- COP31 कहाँ र कहिले हुँदै छ? Antalya, Türkiye मा 9–20 November 2026।
- COP31 का वार्ताको नेतृत्व कुन देशले गर्दै छ? Australia।
- G2G को पूरा रूप के हो? Government to Government।
- अफ्रिकी भूमिमा पहिलो Olympic खेल प्रतियोगिता कुन देशमा भइरहेको छ? Senegal (Dakar 2026 Youth Olympic Games)।
लोक सेवाका लागि किन महत्त्वपूर्ण?
- सरकारी कार्यालयको समय र बिदा जस्ता प्रशासनिक निर्णयहरू खरिदार र नायब सुब्बाको सामान्य ज्ञानमा सोधिन्छन्।
- COP31 र जलवायु वार्ता “समसामयिक विषय” र “वातावरण” दुवै खण्डमा आउँछन्। वातावरण र जलवायु परिवर्तन
- G2G श्रम सम्झौता वैदेशिक रोजगार र परराष्ट्र नीतिसँग जोडिन्छ।
अभ्यास प्रश्न
- २०८३ को जाडो याममा सरकारी कार्यालय कति बजेसम्म खुल्छन्? उत्तर: बिहान ९ देखि बेलुका ४ बजेसम्म।
- COP31 कहाँ भइरहेको छ? उत्तर: अन्ताल्या, टर्की (९–२० नोभेम्बर २०२६)।